വെളിയം ഭാർഗവൻ: നിലപാടുകളുടെ കരുത്തായിരുന്ന ‘ആശാൻ’

സമരമുഖങ്ങളിൽ നിന്ന് പാർട്ടിയുടെ അമരത്തേക്ക്; കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന് ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ കരുത്തായി മാറിയ വെളിയം ഭാർഗവന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് പതിമൂന്ന് വർഷം

കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ ചില പേരുകൾ അവർ വഹിച്ച പദവികളുടെ പേരിൽ മാത്രമല്ല ഓർമിക്കപ്പെടുന്നത്. അവർ ജീവിച്ച രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പേരിലാണ്.

സഖാവ് വെളിയം ഭാർഗവൻ അത്തരമൊരു പേരാണ്.

പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ സ്നേഹത്തോടെ വിളിച്ച ‘ആശാൻ’.

വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനത്തിൽ തുടങ്ങിയ രാഷ്ട്രീയജീവിതം തൊഴിലാളി സമരങ്ങളിലൂടെയും നിയമസഭയിലൂടെയും പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ നേതൃത്വത്തിലൂടെയും സഞ്ചരിച്ച് കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഒരു കാലഘട്ടത്തോടൊപ്പം ചേർന്നുനിന്നു.

2013 സെപ്റ്റംബർ 18ന് വെളിയം വിടപറഞ്ഞു. പതിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറവും ആ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ തെളിഞ്ഞുവരുന്നത് ഒരു നേതാവിന്റെ ജീവചരിത്രം മാത്രമല്ല, കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പല നിർണായക അധ്യായങ്ങളുമാണ്.

വെളിയത്തിൽ നിന്ന് സമരഭൂമിയിലേക്ക്

1928 മേയിൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ വെളിയത്ത് ജനിച്ച ഭാർഗവൻ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് കടന്നു.

കൊല്ലം എസ്.എൻ. കോളേജിലെ പഠനകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം സജീവമായി. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന 1948ൽ അറസ്റ്റിലായി. പിന്നീട് വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിലേക്കും എത്തി. 1950 മുതൽ 1952 വരെ സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ചു.

വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് തൊഴിലാളികളുടെ സമരമുഖത്തേക്കായിരുന്നു അടുത്ത യാത്ര.

1954ലെ ട്രാൻസ്പോർട്ട് തൊഴിലാളി സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വെളിയം പൊലീസ് മർദനവും നേരിട്ടു.

അധികാരത്തിന്റെ ഇടനാഴികളിലല്ല, സമരങ്ങളുടെ നടുവിലാണ് വെളിയം എന്ന രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകന്റെ ആദ്യകാലം രൂപപ്പെട്ടത്.

കേരളം അതിന്റെ ആദ്യ നിയമസഭയെ തെരഞ്ഞെടുത്ത വർഷം.

ആദ്യ കേരള നിയമസഭയിലേക്ക്

ചടയമംഗലം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് CPI പ്രതിനിധിയായി വെളിയം ഭാർഗവനും ആ ചരിത്രസഭയിലെത്തി.

1960ൽ വീണ്ടും അതേ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി.

കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹികഘടനയെ തന്നെ മാറ്റിമറിച്ച ഭൂപരിഷ്കരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമനിർമാണ ചർച്ചകളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.

രണ്ടുതവണ നിയമസഭയിലെത്തിയെങ്കിലും പിന്നീട് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയമായിരുന്നില്ല വെളിയത്തിന്റെ പ്രധാന വഴി.

അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുത്തത് പാർട്ടി സംഘടനയെയായിരുന്നു.

പിളർപ്പിന്റെ കാലത്ത്

1964ലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർപ്പ് ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു.

ആ സമയത്ത് CPI സംസ്ഥാന കൗൺസിൽ അംഗമായിരുന്ന വെളിയം, പിളർപ്പിനുശേഷം കേരളത്തിൽ CPIയുടെ സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിലേക്ക് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ, എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ, ടി.വി. തോമസ് തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾക്കൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് സംസ്ഥാന അസിസ്റ്റന്റ് സെക്രട്ടറി ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംഘടനാ ചുമതലകൾ വഹിച്ചു.

1971 മുതൽ CPIയുടെ ദേശീയ കൗൺസിലിലും പ്രവർത്തിച്ചു.

നിയമസഭയിലെ രണ്ടു കാലാവധികൾക്കുശേഷം വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രംഗത്തേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനേക്കാൾ പാർട്ടിയുടെ സംഘടനാ പ്രവർത്തനമാണ് അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലയാക്കിയത്.

അതായിരുന്നു വെളിയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ പ്രത്യേകതകളിലൊന്ന്.

മുന്നണിക്കുള്ളിലും സ്വന്തം ശബ്ദം

1980ൽ കേരളത്തിൽ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ അതിന്റെ രൂപീകരണത്തിൽ പങ്കുവഹിച്ച നേതാക്കളിൽ വെളിയം ഭാർഗവനുമുണ്ടായിരുന്നു.

എന്നാൽ മുന്നണിയുടെ ഭാഗമാകുക എന്നത് സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയസ്വത്വം ഉപേക്ഷിക്കലാണെന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നില്ല.

LDF-നുള്ളിൽ CPIയുടെ താൽപര്യങ്ങളും നിലപാടുകളും ശക്തമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന നേതാവായിരുന്നു വെളിയം. അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിൽ അത് തുറന്നുപറയാനും അദ്ദേഹം മടിച്ചിരുന്നില്ല.

അതിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്ന് 2009ലെ ലോക്സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായുണ്ടായ പൊന്നാനി സീറ്റ് തർക്കം ആയിരുന്നു.

CPIയുടെ നിലപാട് അംഗീകരിക്കപ്പെടണമെന്ന ആവശ്യത്തിൽ വെളിയം ശക്തമായി നിന്നു. തർക്കം മുന്നണിക്കുള്ളിൽ വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങിയെങ്കിലും ഒടുവിൽ ദേശീയ നേതൃത്വങ്ങളുടെ ഇടപെടലോടെ പരിഹാരത്തിലെത്തി.

ആ സംഭവം വെളിയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയശൈലിയുടെ ഒരു ചിത്രം കൂടിയായിരുന്നു.

മുന്നണിക്കൊപ്പം നിൽക്കുക; അതേസമയം സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ ശബ്ദം നഷ്ടപ്പെടുത്താതിരിക്കുക.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഐക്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്ത

CPIയും CPI(M)യും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളിൽ ഉറച്ച നിലപാടുകൾ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന അതേ വെളിയം തന്നെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിശാലമായ ഐക്യത്തെക്കുറിച്ചും ചിന്തിച്ചിരുന്നു.

1964ലെ പിളർപ്പിലേക്ക് നയിച്ച രാഷ്ട്രീയ-ആശയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ടെന്നും രണ്ട് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളുടെ പുനരേകീകരണത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പിന്നീട് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.

അത് കേരളത്തിലെ ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്കും വഴിതുറന്നു.

വ്യത്യാസങ്ങൾ തുറന്നുപറയുകയും അതേസമയം കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഐക്യത്തിന്റെ സാധ്യതയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്ത ആ സമീപനം വെളിയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു വശമായിരുന്നു.

പന്ത്രണ്ട് വർഷം CPIയുടെ അമരത്ത്

1998ൽ പി.കെ. വാസുദേവൻ നായരുടെ പിൻഗാമിയായി വെളിയം ഭാർഗവൻ CPI കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി.

തുടർന്ന് നാല് കാലാവധികളിലായി 2010 വരെ പന്ത്രണ്ട് വർഷം അദ്ദേഹം പാർട്ടിയെ നയിച്ചു.

കേരളത്തിലെ മുന്നണി രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ സങ്കീർണമായ ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്.

CPIയുടെ സംഘടന ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം മുന്നണിക്കുള്ളിൽ പാർട്ടിയുടെ സ്വതന്ത്ര നിലപാടുകൾ സംരക്ഷിക്കാനും വെളിയം ശ്രമിച്ചു.

സംസാരിക്കേണ്ടിടത്ത് സംസാരിക്കുകയും എതിർക്കേണ്ടിടത്ത് എതിർക്കുകയും ഒടുവിൽ രാഷ്ട്രീയപരമായ പരിഹാരത്തിനുള്ള ഇടം തുറന്നുവയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ശൈലി അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയായി മാറി.

2010ൽ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളെ തുടർന്ന് സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി സ്ഥാനത്തുനിന്ന് അദ്ദേഹം ഒഴിഞ്ഞു.

അധികാരത്തേക്കാൾ പാർട്ടി

വെളിയത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതത്തിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും തെളിഞ്ഞുവരുന്ന ഒരു രേഖയുണ്ട്.

അധികാരത്തേക്കാൾ സംഘടന.

രണ്ടുതവണ നിയമസഭാംഗമായ ഒരാൾ പിന്നീട് പതിറ്റാണ്ടുകളോളം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്ന് മാറിനിന്ന് സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.

വിദ്യാർത്ഥി നേതാവായും തൊഴിലാളി സമരങ്ങളുടെ സംഘാടകനായും നിയമസഭാംഗമായും സംസ്ഥാന-ദേശീയ പാർട്ടി നേതാവായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.

പൊതുജീവിതത്തിലെ വ്യക്തിപരമായ കളങ്കങ്ങളില്ലാത്ത നേതാവെന്ന പ്രതിച്ഛായയും ലളിതമായ ജീവിതശൈലിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമായി.

പദവിയെക്കാൾ പാർട്ടിയെയും വ്യക്തിയെക്കാൾ പ്രസ്ഥാനത്തെയും മുന്നിൽ നിർത്തുന്ന പഴയ തലമുറയിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘടനാ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒരു മുഖമായിരുന്നു വെളിയം.

എന്തുകൊണ്ട് ‘ആശാൻ’?

വെളിയം ഭാർഗവൻ എന്ന പേരിനൊപ്പം മറ്റൊരു പേര് സ്വാഭാവികമായി ചേർന്നുനിന്നു.

‘ആശാൻ’.

അത് ഔദ്യോഗിക പദവിയായിരുന്നില്ല.

പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ രാഷ്ട്രീയാനുഭവം, സംഘടനയിലുള്ള സാന്നിധ്യം, പ്രവർത്തകരുമായുള്ള ബന്ധം, തുറന്ന രാഷ്ട്രീയശൈലി എന്നിവയിലൂടെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്കിടയിൽ രൂപപ്പെട്ട വിളിപ്പേരായിരുന്നു അത്.

ഒരു നേതാവിനെ പ്രവർത്തകർ സ്വന്തം ഭാഷയിൽ വിളിച്ച പേര്.

കാലം കടന്നപ്പോൾ വെളിയം ഭാർഗവൻ എന്ന പേരിനോളം തന്നെ പരിചിതമായി ‘ആശാൻ’ എന്ന പേരും.

ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ വിടവാങ്ങൽ

2013 സെപ്റ്റംബർ 18ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് വെളിയം ഭാർഗവൻ അന്തരിച്ചു.

85 വയസ്സായിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവാർത്തയെത്തിയപ്പോൾ രാഷ്ട്രീയഭേദമന്യേ വിവിധ പാർട്ടികളുടെ നേതാക്കൾ ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ചു. അവസാനമായി ആദരമർപ്പിക്കാൻ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നുള്ള നൂറുകണക്കിന് ആളുകളും പാർട്ടി പ്രവർത്തകരും എത്തി.

സംസ്ഥാന ബഹുമതികളോടെയായിരുന്നു സംസ്കാരം.

ഓർമ്മകളിലൂടെ ‘ആശാൻ’

വെളിയത്തിന്റെ ജീവിതത്തെ ഏതാനും പദവികളിൽ ഒതുക്കാനാവില്ല.

വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനത്തിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ആദ്യപാഠങ്ങൾ പഠിച്ച യുവാവ്.

തൊഴിലാളികളുടെ സമരത്തിൽ പൊലീസ് മർദനം ഏറ്റുവാങ്ങിയ പ്രവർത്തകൻ.

കേരളത്തിന്റെ ആദ്യ നിയമസഭയിലെ അംഗം.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനുശേഷം സംഘടന കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഇറങ്ങിയ നേതാവ്.

ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ പങ്കാളിയായ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്.

മുന്നണിക്കുള്ളിൽ സ്വന്തം പാർട്ടിയുടെ ശബ്ദം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച നേതാവ്.

കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഐക്യത്തെക്കുറിച്ച് വീണ്ടും ചിന്തിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ.

പന്ത്രണ്ട് വർഷം CPI കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ‘ആശാൻ’.

ഈ വഴികളെല്ലാം ചേർന്നതാണ് വെളിയം ഭാർഗവൻ.

കാലം മുന്നോട്ടുപോകും. രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറും. നേതാക്കൾ മാറും. മുന്നണികളും സമവാക്യങ്ങളും മാറും.

എന്നാൽ സ്വന്തം ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം പാർട്ടി സംഘടനയ്ക്കും തൊഴിലാളിവർഗ രാഷ്ട്രീയത്തിനുമായി മാറ്റിവെച്ച ഒരു തലമുറയുടെ ചരിത്രം കേരളത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് മാഞ്ഞുപോകില്ല.

ആ ചരിത്രത്തിലെ ഉറച്ച ഒരു പേരാണ് വെളിയം ഭാർഗവൻ.

സഖാവ് വെളിയം ഭാർഗവന്റെ ജ്വലിക്കുന്ന ഓർമ്മകൾക്ക് അഭിവാദ്യങ്ങൾ.

Prime News Age