സൗദിയിൽ എന്താണ് നടക്കുന്നത്? ഹൂതികൾ ആരാണ്, എന്തിനാണ് ഈ യുദ്ധം?

സൗദി ഹൂതി യുദ്ധം വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടെ റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം തുടർച്ചയായ സുരക്ഷാ സംഭവങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാകുകയാണ്. ശനിയാഴ്ച നടന്ന മാരകമായ ആക്രമണത്തിന്റെ ഞെട്ടൽ മാറുംമുമ്പാണ് ഞായറാഴ്ച വീണ്ടും വിമാനത്താവളത്തിൽ ഒരു പ്രൊജക്ടൈൽ പതിച്ച് തീപിടിച്ചതായി സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം അറിയിച്ചത്.

ഒരു ദിവസം മുമ്പുണ്ടായ ആക്രമണത്തിൽ 12 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 300-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. വിമാനത്താവള പ്രവർത്തനവും നിരവധി വിമാന സർവീസുകളും ബാധിക്കപ്പെട്ടു.

ഇതിന് പിന്നാലെ സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരെ വിമാനക്കമ്പനികൾക്കും ജീവനക്കാർക്കും യാത്രക്കാർക്കും യെമനിലെ ഹൂതികൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

സൗദിയിൽ കഴിയുന്ന സാധാരണക്കാരനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാന ചോദ്യം ഇതാണ്: എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്? ആരാണ് ഹൂതികൾ? യെമനിൽ നടക്കുന്ന യുദ്ധം എങ്ങനെയാണ് റിയാദിലെ വിമാനത്താവളത്തിന്റെ വാതിലിലെത്തിയത്?

യെമനിലെ യുദ്ധം സൗദിയിലേക്ക്

ഇപ്പോഴത്തെ സംഘർഷം മനസ്സിലാക്കാൻ ആദ്യം അറിയേണ്ടത് ഹൂതികൾ സൗദിയെ ആക്രമിക്കാൻ വേണ്ടി മാത്രം രൂപപ്പെട്ട ഒരു സംഘടനയല്ല എന്നതാണ്.

അൻസാർ അല്ലാഹ് എന്നാണ് ഹൂതികളുടെ ഔദ്യോഗിക പേര്. യെമന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ വേരുകളുള്ള രാഷ്ട്രീയ-സായുധ പ്രസ്ഥാനമാണിത്. സൈദി സമൂഹത്തിന്റെ മത-സാംസ്കാരിക സ്വത്വം, രാഷ്ട്രീയ അവഗണന, സാമ്പത്തിക പിന്നാക്കാവസ്ഥ, കേന്ദ്രഭരണത്തോടുള്ള അസംതൃപ്തി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ വളർന്ന പ്രസ്ഥാനം പിന്നീട് യെമൻ സർക്കാരുമായി സായുധ ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നീങ്ങി.

2014-ൽ ഹൂതികൾ യെമന്റെ തലസ്ഥാനമായ സന പിടിച്ചെടുത്തതോടെയാണ് കാര്യങ്ങൾ നിർണായകമായി മാറിയത്. അവർ രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്കും മുന്നേറിയതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള യെമൻ സർക്കാർ ഗുരുതര പ്രതിസന്ധിയിലായി.

2015-ൽ ആ സർക്കാരിന്റെ അഭ്യർത്ഥനയെ തുടർന്ന് സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം യെമനിൽ സൈനിക ഇടപെടൽ ആരംഭിച്ചു.

അവിടെ നിന്നാണ് സൗദിയും ഹൂതികളും നേരിട്ടുള്ള ശത്രുക്കളായി മാറുന്നത്.

സൗദിക്ക് യെമൻ എന്തുകൊണ്ട് ഇത്ര പ്രധാനമാണ്?

സൗദിയുടെ തെക്കൻ അതിർത്തി യെമനുമായി പങ്കിടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ യെമനിലെ അധികാരമാറ്റം റിയാദിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അയൽരാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നം മാത്രമല്ല.

ഇവിടെയാണ് ഇറാനും ചിത്രത്തിലേക്ക് വരുന്നത്.

ഹൂതികളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിദേശ പിന്തുണക്കാരനാണ് ഇറാൻ. ആയുധം, പരിശീലനം, മിസൈൽ-ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള സഹായം ഹൂതികളുടെ സൈനികശേഷി വർധിപ്പിച്ചതായി അന്താരാഷ്ട്ര റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

അതേസമയം ഹൂതികളെ ഇറാൻ സൃഷ്ടിച്ച സൈന്യമെന്ന നിലയിൽ മാത്രം കാണുന്നതും കൃത്യമല്ല. യെമന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക സാഹചര്യത്തിലാണ് പ്രസ്ഥാനം രൂപപ്പെട്ടത്. സ്വന്തം നേതൃത്വവും രാഷ്ട്രീയ താൽപര്യങ്ങളും അവർക്കുണ്ട്.

എന്നാൽ ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള, ശക്തമായ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ശേഷിയുള്ള ഒരു സായുധശക്തി സ്വന്തം അതിർത്തിക്കപ്പുറം അധികാരം ഉറപ്പിക്കുന്നത് സൗദി ദേശീയ സുരക്ഷാഭീഷണിയായാണ് കാണുന്നത്.

കുറച്ചുകാലം ശാന്തമായിരുന്നു; ഇപ്പോൾ എന്താണ് മാറിയത്?

2022-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ വെടിനിർത്തൽ നിലവിൽ വന്നതോടെ വലിയ തോതിലുള്ള സൗദി-ഹൂതി ഏറ്റുമുട്ടൽ കുറഞ്ഞിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക വെടിനിർത്തൽ പിന്നീട് അവസാനിച്ചെങ്കിലും യുദ്ധം പഴയ തീവ്രതയിലേക്ക് ഉടൻ മടങ്ങിയില്ല. സമാധാനത്തിനുള്ള ചർച്ചകളും നടന്നു. പക്ഷേ അടിസ്ഥാന പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയപരിഹാരം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

2026-ൽ വീണ്ടും സൈനിക സന്തുലനം തകർന്നു. യെമനിലെ ഹൂതി സേനയും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള സർക്കാരിന്റെ സേനയും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം രൂക്ഷമായി.

ഒക്ടോബർ 9-ന് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ യെമൻ പ്രത്യേക ദൂതൻ രാജ്യം വീണ്ടും പൂർണതോതിലുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് മടങ്ങിയതായി സുരക്ഷാ കൗൺസിലിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.

ബാബ് അൽ-മന്ദബ് എന്തുകൊണ്ട് നിർണായകം?

ഇപ്പോഴത്തെ പോരാട്ടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന കേന്ദ്രം യെമന്റെ ചെങ്കടൽ തീരമാണ്.

ചെങ്കടലിനെയും ഏദൻ ഉൾക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ബാബ് അൽ-മന്ദബ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കപ്പൽപാതകളിലൊന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിൽനിന്ന് ചെങ്കടൽ വഴി സൂയസ് കനാലിലേക്കും അവിടെനിന്ന് യൂറോപ്പിലേക്കുമുള്ള കപ്പലുകൾക്ക് നിർണായകമായ വഴിയാണിത്.

അതുകൊണ്ട് ഈ പ്രദേശത്തെ സൈനിക നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള പോരാട്ടം യെമന്റെ അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല.

എണ്ണ, ചരക്കുനീക്കം, കപ്പൽ ഇൻഷുറൻസ്, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം എന്നിവയെ വരെ ബാധിക്കാൻ കഴിയുന്ന മേഖലയാണിത്.

എന്തിനാണ് ഹൂതികൾ സൗദിയെ ആക്രമിക്കുന്നത്?

ഹൂതികളുടെ വിശദീകരണം അനുസരിച്ച് യെമനിലെ തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രിത പ്രദേശങ്ങൾക്കെതിരായ സൗദി സൈനിക നടപടികൾക്കുള്ള തിരിച്ചടിയാണ് സൗദിയിലെ ആക്രമണങ്ങൾ.

സൗദിയുടെ നിലപാട് മറിച്ചാണ്. ഹൂതികളുടെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ശേഷിയും സൈനിക മുന്നേറ്റവും സ്വന്തം രാജ്യത്തിനും ചെങ്കടലിലെ കപ്പൽഗതാഗതത്തിനും ഭീഷണിയാണെന്നാണ് റിയാദ് പറയുന്നത്.

ഇതോടെ അപകടകരമായ ആക്രമണ-തിരിച്ചടി ചക്രമാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

യെമനിൽ സൗദി പിന്തുണയുള്ള സൈനിക നടപടി ശക്തമാകുന്നു. അതിന് മറുപടിയായി ഹൂതികൾ സൗദിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് ആക്രമണം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നു. അതിന് സൗദി വീണ്ടും യെമനിൽ തിരിച്ചടിക്കുന്നു.

ഓരോ ആക്രമണവും അടുത്ത ആക്രമണത്തിനുള്ള കാരണമായി മാറുന്ന അവസ്ഥ.

ഹൂതികൾക്ക് വേണ്ടത് എന്ത്?

ഹൂതികൾ ഇന്ന് പഴയകാലത്തെ ചെറിയ വിമതസംഘമല്ല. സന ഉൾപ്പെടെ യെമന്റെ വലിയ ജനവാസ മേഖലകളിൽ അവർ ഭരണനിയന്ത്രണം പുലർത്തുന്നു.

അതുകൊണ്ട് യെമന്റെ ഭാവി രാഷ്ട്രീയക്രമത്തിൽ തങ്ങളുടെ അധികാരവും സ്വാധീനവും ഉറപ്പിക്കുക അവരുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്.

സൗദിയുടെ സൈനിക ഇടപെടൽ അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന ആവശ്യവും അവർ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു. സർക്കാർ ജീവനക്കാരുടെ ശമ്പളം, എണ്ണ-വാതക വരുമാനം, തുറമുഖങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം, സന വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ സാമ്പത്തിക വിഷയങ്ങളും സമാധാന ചർച്ചകളിൽ നിർണായകമാണ്.

അതായത് ഇതിനെ ഒരു മതയുദ്ധമായി മാത്രം കാണാനാവില്ല.

അധികാരം, ഭൂവിഭാഗം, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങൾ, യെമന്റെ ഭാവി ഭരണക്രമം, സൗദിയുടെ സുരക്ഷ, ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക സ്വാധീനം എന്നിവയെല്ലാം കൂടിച്ചേർന്ന സംഘർഷമാണിത്.

ഇപ്പോൾ സൗദിയിലെ അവസ്ഥ എന്താണ്?

ഇവിടെയാണ് ഭീതിയും യാഥാർഥ്യവും വേർതിരിക്കേണ്ടത്.

സൗദി അറേബ്യ മുഴുവൻ യുദ്ധഭൂമിയായി മാറിയിട്ടില്ല. രാജ്യത്തെ സാധാരണ ജീവിതം പൂർണമായി നിലച്ചുവെന്നും പറയാനാവില്ല.

പക്ഷേ സുരക്ഷാഭീഷണി ഗൗരവമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്.

റിയാദിലെ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം ആവർത്തിച്ച് ആക്രമണത്തിന് ഇരയായത് അതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സൂചനയാണ്. ഒക്ടോബർ 10-ലെ ആക്രമണത്തിൽ 12 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും 300-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

വിമാനത്താവള പ്രവർത്തനവും നിരവധി വിമാന സർവീസുകളും ബാധിക്കപ്പെട്ടു. ഹൂതികൾ സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെതിരെ വീണ്ടും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയതോടെ വ്യോമഗതാഗതത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ആശങ്കയും വർധിച്ചു.

അതുകൊണ്ട് സൗദിയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥിതിയെ ‘സാധാരണ’ എന്നും ‘പൂർണ യുദ്ധാവസ്ഥ’ എന്നും രണ്ടറ്റങ്ങളിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.

രാജ്യം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ വിമാനത്താവളങ്ങളും പ്രധാന അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സുരക്ഷാഭീഷണി ഗൗരവമായി ഉയർന്നിരിക്കുകയാണ്.

കിങ് ഖാലിദിൽ വീണ്ടും സംഭവം; എന്താണ് സ്ഥിരീകരിച്ചത്?

ഒക്ടോബർ 10-ലെ മാരകമായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഒക്ടോബർ 11-നും കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ പുതിയ സംഭവം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യം നൽകിയ വിവരമനുസരിച്ച് തിരിച്ചറിയാത്ത ഒരു പ്രൊജക്ടൈൽ വിമാനത്താവളത്തിലെ യാത്രാ ടെർമിനലിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് പതിക്കുകയും തീപിടിക്കുകയും ചെയ്തു.

അതേസമയം വിമാനത്താവളത്തിന് സമീപമെത്തിയ ഒരു ക്രൂസ് മിസൈൽ സൗദി വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനം തകർത്തതായും സഖ്യം അറിയിച്ചു.

പുതിയ പ്രൊജക്ടൈൽ ആരാണ് വിക്ഷേപിച്ചതെന്ന കാര്യത്തിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥിരീകരണം ലഭിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ അതിനെ ഉറപ്പിച്ച് ഹൂതി ആക്രമണമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.

ഇനി എവിടേക്കാണ് ഈ യുദ്ധം?

ഇതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ ഏറ്റവും വലിയ അനിശ്ചിതത്വം.

ഹൂതികൾ സൗദിയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾക്കെതിരായ ആക്രമണം തുടരുമെന്ന സൂചന നൽകുന്നു. മറുവശത്ത് ഹൂതികളുടെ സൈനികശേഷി തകർക്കാനുള്ള നടപടികൾ സൗദിയും ശക്തമാക്കുകയാണ്.

ഇരുവിഭാഗവും വീണ്ടും വലിയ തോതിലുള്ള ആക്രമണത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയാൽ യെമൻ യുദ്ധം കൂടുതൽ വിശാലമായ പ്രാദേശിക സംഘർഷമായി മാറാനുള്ള അപകടമുണ്ട്.

അതിനിടയിൽ ഏറ്റവും വലിയ വില നൽകുന്നത് സാധാരണ ജനങ്ങളാണ്. വർഷങ്ങളായുള്ള യുദ്ധം യെമനെ ഇതിനകം കടുത്ത മാനുഷിക പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതം സൗദിയിലെ സാധാരണ ജനങ്ങളിലേക്കും യാത്രക്കാരിലേക്കും വിമാന ജീവനക്കാരിലേക്കും എത്തുകയാണ്.

കിങ് ഖാലിദ് വിമാനത്താവളത്തിലെ തുടർച്ചയായ സംഭവങ്ങൾ അതുകൊണ്ട് ഒറ്റപ്പെട്ട സുരക്ഷാ വാർത്തകളായി മാത്രം കാണാനാവില്ല.

വർഷങ്ങളായി പൂർണമായി പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന യെമൻ സംഘർഷം വീണ്ടും സൗദിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് എത്തുന്നതിന്റെ സൂചനയാണത്.

ഹൂതികൾ ആരാണ് എന്ന ചോദ്യം ഇന്ന് ചരിത്രം അറിയാനുള്ള കൗതുകമല്ല. സൗദിയിൽ ഇപ്പോൾ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്, എന്തുകൊണ്ടാണ് വിമാനത്താവളങ്ങൾ വരെ ലക്ഷ്യമാകുന്നത്, ഈ സംഘർഷം ഇനി എത്ര ദൂരം പോകാം എന്നത് മനസ്സിലാക്കാനുള്ള താക്കോലാണ്.