UPI ഇനി വ്യാപാരിക്ക് ബാധ്യതയാകുമോ? MDR വരുമ്പോൾ കച്ചവടത്തിന് എന്ത് സംഭവിക്കും; പ്രതിഷേധത്തിന് പിന്നിലെന്ത്?

കൊച്ചി: UPI MDR വ്യാപാരികൾക്കിടയിൽ ശക്തമായ ആശങ്കയ്ക്കും പ്രതിഷേധത്തിനും വഴിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള ചില merchant UPI ഇടപാടുകൾക്ക് MDR ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള നീക്കമാണ് വിവാദത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. 0.4 ശതമാനം ചെറിയ നിരക്കായി തോന്നാമെങ്കിലും ദിവസേന നിരവധി UPI പേയ്മെന്റുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ഇത് പുതിയ ചെലവായി മാറുമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്ക. ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് നേരിട്ട് MDR ഈടാക്കില്ലെങ്കിലും ഈ ചെലവ് വ്യാപാരത്തിന്റെ ലാഭത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.

ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ നടപ്പാക്കാനിരുന്ന പുതിയ സംവിധാനം ദീപാവലിക്ക് ശേഷത്തേക്ക് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ നിർദേശം പിൻവലിച്ചിട്ടില്ല. അതിനാൽ വ്യാപാരികൾ ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യം ഇപ്പോഴും ബാക്കിയാണ്: ഇതുവരെ അധിക MDR ഇല്ലാതെ സ്വീകരിച്ചിരുന്ന UPI പേയ്മെന്റുകളിൽ പുതിയ ചെലവ് വന്നാൽ കച്ചവടത്തിന്റെ ലാഭത്തെ അത് എത്രത്തോളം ബാധിക്കും?

എന്താണ് UPIയിലെ MDR?

MDR അഥവാ Merchant Discount Rate ഒരു സർക്കാർ നികുതിയല്ല. വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ചില ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനായി payment ecosystem-ൽ ഈടാക്കുന്ന നിരക്കാണ്.

പ്രഖ്യാപിച്ച സംവിധാനത്തിൽ ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള ബാധകമായ ചില merchant UPI ഇടപാടുകൾക്ക് 0.4 ശതമാനം MDR ആണ് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു ഇടപാടിൽ പരമാവധി ₹300 എന്ന പരിധിയുമുണ്ട്.

ഇവിടെ പ്രധാനപ്പെട്ടൊരു കാര്യമുണ്ട്. ഉപഭോക്താവ് ₹10,000ന്റെ സാധനം വാങ്ങിയാൽ അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന് ₹10,040 പോകുമെന്നല്ല ഇതിനർഥം. MDR ഉപഭോക്താവിന് ചുമത്തുന്ന UPI charge അല്ല. ബാധകമായ merchant transaction-ന്റെ ചെലവ് വ്യാപാരിയുടെ ഭാഗത്താണ് വരുന്നത്.

UPI MDR വ്യാപാരികൾക്ക് എത്ര ചെലവാകും?

0.4 ശതമാനം എന്നത് കേൾക്കുമ്പോൾ ചെറിയ സംഖ്യയായി തോന്നാം. എന്നാൽ കണക്ക് നോക്കുമ്പോൾ ചിത്രം കൂടുതൽ വ്യക്തമാകും.

ബാധകമായ ₹5,000 ഇടപാടിൽ MDR ₹20.

₹10,000 ഇടപാടിൽ ₹40.

₹25,000 ഇടപാടിൽ ₹100.

₹50,000 ഇടപാടിൽ ₹200.

₹75,000 ഇടപാടിൽ ₹300.

₹75,000ന് മുകളിലുള്ള ഒറ്റ ബാധകമായ ഇടപാടിലും പരമാവധി MDR ₹300 എന്നതാണ് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പരിധി.

ഇത് ഒരു ദിവസത്തെ മൊത്തം UPI വിൽപ്പനയ്ക്കുള്ള ₹300 പരിധിയല്ല. ഓരോ ബാധകമായ transaction-നുമാണ് ഈ പരമാവധി പരിധി.

ചെറിയ ശതമാനം; മാസക്കണക്കിൽ വലിയ തുക

ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ ₹10,000 വീതമുള്ള 50 ബാധകമായ UPI ഇടപാടുകൾ ഒരു ദിവസം നടക്കുന്നു എന്ന് ഉദാഹരണമായി കരുതാം.

ഒരു ഇടപാടിന്റെ MDR ₹40. അങ്ങനെ 50 ഇടപാടുകൾക്ക് ₹2,000. സമാന ഇടപാട് തോത് 30 ദിവസം തുടർന്നാൽ കണക്കിൽ ₹60,000 വരെ എത്തും.

ഇത് എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും ഇത്രയും MDR വരുമെന്ന് അർഥമാക്കുന്നില്ല. ഇടപാടുകളുടെ എണ്ണം, തുക, merchant category, ലഭ്യമായ ഇളവുകൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും യഥാർത്ഥ ചെലവ്.

എന്നാൽ വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്ക എന്താണെന്ന് ഈ ഉദാഹരണം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഒറ്റ ബില്ലിലെ 0.4 ശതമാനം ചെറിയ തുകയായിരിക്കാം. നിരവധി ഇടപാടുകൾ ഒന്നിച്ചുകൂടുമ്പോൾ അത് പുതിയ operating cost ആയി മാറാം.

വിൽപ്പനയുടെ 0.4%; ലാഭത്തിന്റെ എത്ര?

MDRന്റെ യഥാർത്ഥ ആഘാതം മനസ്സിലാക്കാൻ വിൽപ്പനത്തുക മാത്രം നോക്കിയാൽ പോരാ. വ്യാപാരിക്ക് ആ വിൽപ്പനയിൽ ലഭിക്കുന്ന ലാഭവുമായി ചെലവ് താരതമ്യം ചെയ്യണം.

₹10,000ന്റെ ഒരു വിൽപ്പനയിൽ വ്യാപാരിയുടെ പ്രസക്തമായ മാർജിൻ ₹500 ആണെന്ന് ഉദാഹരണത്തിന് കരുതുക. ₹40 MDR വന്നാൽ അത് ₹500ന്റെ 8 ശതമാനത്തിന് തുല്യമാണ്.

മാർജിൻ ₹1,000 ആണെങ്കിൽ അതേ ₹40 അതിന്റെ 4 ശതമാനമാണ്.

ഇവ ഉദാഹരണ കണക്കുകളാണ്. ഓരോ വ്യാപാര മേഖലയുടെയും profit margin വ്യത്യസ്തമാണ്. വാടക, ശമ്പളം, വൈദ്യുതി, നികുതി തുടങ്ങിയ മറ്റു ചെലവുകളും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് മാറും.

അതുകൊണ്ടുതന്നെ 0.4 ശതമാനം ചെറിയ നിരക്കാണെന്ന് മാത്രം പറഞ്ഞ് വ്യാപാരിയുടെ ആശങ്ക വിലയിരുത്താനാകില്ല.

ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് MDR ഈടാക്കുമോ?

പ്രഖ്യാപിച്ച സംവിധാനപ്രകാരം ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് നേരിട്ട് MDR ഈടാക്കേണ്ടതില്ല.

ഒരാൾ മറ്റൊരാൾക്ക് നടത്തുന്ന സാധാരണ Person-to-Person UPI transfer-നെയും merchant MDR-നെയും ഒരേ കാര്യമായി കാണരുത്.

അതുകൊണ്ട് ₹2,000 കടന്ന എല്ലാ UPI ഇടപാടുകൾക്കും ഉപഭോക്താവിന്റെ അക്കൗണ്ടിൽനിന്ന് 0.4 ശതമാനം അധികമായി പോകുമെന്ന പ്രചാരണം ശരിയല്ല.

നേരിട്ട് ചാർജില്ല; എന്നിട്ടും ജനങ്ങളെ ബാധിക്കുമോ?

ഇതാണ് സാധാരണ ഉപഭോക്താവിനെ സംബന്ധിച്ച പ്രധാന ചോദ്യം.

MDR നേരിട്ട് ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് ഈടാക്കുന്നില്ല. എന്നാൽ വ്യാപാരിയുടെ payment-processing cost ഉയർന്നാൽ ആ ചെലവ് പിന്നീട് സാധനങ്ങളുടെയും സേവനങ്ങളുടെയും വിലയിൽ പ്രതിഫലിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യം അവശേഷിക്കുന്നു.

അതുപോലെ ഉയർന്ന തുകയിലുള്ള UPI പേയ്മെന്റുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ ചില വ്യാപാരികൾ മടിക്കുമോ, മറ്റു payment രീതികൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുമോ തുടങ്ങിയ ആശങ്കകളും ഉയരുന്നുണ്ട്.

ഇവ സംഭവിക്കുമെന്ന് ഇപ്പോൾ ഉറപ്പിച്ചു പറയാനാകില്ല. എന്നാൽ MDR വ്യാപാരിയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമാണെന്നും സാധാരണക്കാരനെ ഒരുതരത്തിലും ബാധിക്കില്ലെന്നും ഇപ്പോൾ ഉറപ്പിച്ച് പറയുന്നതും ശരിയാകില്ല.

എല്ലാ വ്യാപാരികൾക്കും 0.4% ആണോ?

അല്ല. പുതിയ സംവിധാനത്തിലെ എല്ലാ merchant UPI ഇടപാടുകളെയും ഒരേ രീതിയിൽ കാണാനാകില്ല.

₹2,000 വരെയുള്ള ഇടപാടുകൾക്കും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ചെറിയ വ്യാപാരി വിഭാഗങ്ങൾക്കും വ്യത്യസ്ത വ്യവസ്ഥകളുണ്ട്.

റെയിൽവേ, ടെലികോം, ഇൻഷുറൻസ്, ഇന്ധനം, കാർഷിക ഇൻപുട്ടുകൾ തുടങ്ങിയ ചില മേഖലകളിൽ ₹2,000ന് മുകളിലുള്ള ബാധകമായ ഇടപാടുകൾക്ക് പൊതുവായ 0.4 ശതമാനത്തിന് പകരം പ്രത്യേക നിരക്കാണ് നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്.

അതിനാൽ “₹2,000 കടന്നാൽ എല്ലാ കടകളിലും 0.4% MDR” എന്ന രീതിയിലുള്ള പ്രചാരണം കൃത്യമല്ല.

വ്യാപാരികൾ എന്തിന് പ്രതിഷേധിക്കുന്നു?

UPIക്കെതിരെയല്ല വ്യാപാരികളുടെ പ്രതിഷേധം. UPI വഴി പണം സ്വീകരിക്കുന്നതിന് പുതിയ ചെലവ് വരുന്നതാണ് പ്രധാന എതിർപ്പ്.

ചായക്കട മുതൽ സൂപ്പർമാർക്കറ്റ്, ഹോട്ടൽ, ടെക്സ്റ്റൈൽസ്, ഇലക്ട്രോണിക്സ്, ജ്വല്ലറി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലേക്ക് UPI വ്യാപകമായി എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉയർന്ന മൂല്യമുള്ള നിരവധി ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന MDR മാസാവസാനം ശ്രദ്ധേയമായ ചെലവാകുമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ വാദം.

അതുകൊണ്ടാണ് UPI MDR വ്യാപാരികൾ എതിർക്കുന്ന പ്രധാന വിഷയമായി മാറുന്നത്. നടപ്പാക്കൽ തീയതി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതിനപ്പുറം MDR തന്നെ പിൻവലിക്കണമെന്നാണ് പ്രതിഷേധിക്കുന്ന വ്യാപാരി വിഭാഗങ്ങളുടെ ആവശ്യം.

കേന്ദ്രസർക്കാരിന്റെ വാദം എന്ത്?

UPI സംവിധാനം പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന ബാങ്കുകൾക്കും payment service providers-ക്കും UPI app providers-ക്കും സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങൾക്കും പ്രവർത്തനച്ചെലവുണ്ട്. payment ecosystem ദീർഘകാലം സാമ്പത്തികമായി നിലനിർത്തുന്നതിനാണ് MDR സഹായിക്കുകയെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

MDR സർക്കാർ നേരിട്ട് ശേഖരിക്കുന്ന നികുതിയല്ല എന്നതും ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കണം.

എന്നാൽ വ്യാപാരികൾ ഉയർത്തുന്ന ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്. രാജ്യത്ത് ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് വ്യാപകമാക്കി UPI കച്ചവടത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന payment സംവിധാനമായി മാറിയതിന് ശേഷം അതിന്റെ പുതിയ ചെലവ് വ്യാപാരിയുടെ വരുമാനത്തിൽനിന്ന് എന്തുകൊണ്ട് വഹിക്കണം എന്നാണ് അവരുടെ ചോദ്യം.

ദീപാവലിക്ക് ശേഷത്തേക്ക് മാറ്റിയത് പരിഹാരമാണോ?

ഒക്ടോബർ 15 മുതൽ നടപ്പാക്കാനിരുന്ന സംവിധാനം ദീപാവലിക്ക് ശേഷത്തേക്ക് മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ MDR നിർദേശം പിൻവലിച്ചിട്ടില്ല.

അതുകൊണ്ട് ഇത് പ്രശ്നത്തിന്റെ അവസാനമല്ല. നടപ്പാക്കൽ തീയതി മാത്രമാണ് മാറിയത്.

ദീപാവലിക്ക് ശേഷവും ഇതേ രീതിയിൽ സംവിധാനം നടപ്പാക്കിയാൽ വ്യാപാരികൾ ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാന സാമ്പത്തിക പ്രശ്നം വീണ്ടും മുന്നിലെത്തും.

പ്രശ്നം തീയതിയല്ല; ചെലവ് ആരുടെ ചുമലിലാണെന്നതാണ്

UPI ഇന്ത്യയുടെ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് രംഗത്തെ വലിയ മാറ്റങ്ങളിലൊന്നാണ്. പണത്തിന് പകരം QR കോഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് സാധാരണ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായിക്കഴിഞ്ഞു.

ഇപ്പോഴത്തെ തർക്കം UPI വേണമോ വേണ്ടയോ എന്നതല്ല. അതിന്റെ പുതിയ പ്രവർത്തനച്ചെലവ് ആരാണ് വഹിക്കേണ്ടത് എന്നതാണ്.

ഉപഭോക്താവിൽനിന്ന് നേരിട്ട് MDR ഈടാക്കുന്നില്ലെങ്കിലും വ്യാപാരിയുടെ അക്കൗണ്ടിൽ ആവർത്തിച്ച് വരുന്ന ചെലവ് ഒടുവിൽ കച്ചവടത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കണക്കിന്റെ ഭാഗമാകും.

0.4 ശതമാനം ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ ചെറിയ സംഖ്യയാണ്. എന്നാൽ ദിവസേന നിരവധി ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്ന സ്ഥാപനത്തിന്റെ മാസക്കണക്കിലേക്ക് അത് ചേർത്തുനോക്കുമ്പോഴാണ് വ്യാപാരികൾ ഉയർത്തുന്ന ആശങ്കയുടെ വലിപ്പം വ്യക്തമാകുന്നത്.

ദീപാവലിക്ക് ശേഷം നടപ്പാക്കിയാലും അടിസ്ഥാന ചോദ്യം അതേപടി തുടരും: ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനത്തിന്റെ പുതിയ ചെലവ് ഒടുവിൽ ആരുടെ ചുമലിലാകും?