ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ബഹിരാകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഉപഗ്രഹങ്ങളും പ്രവർത്തനം അവസാനിച്ച റോക്കറ്റ് ഭാഗങ്ങളും ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കാനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ശേഷി കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു. ഐഎസ്ആർഒയുടെ Project NETRA (Network for Space Objects Tracking and Analysis) പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി അസമിലെ ഗുവാഹത്തിക്ക് സമീപമുള്ള ചന്ദ്രാപൂരിൽ Advanced Radar Research Centre സ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനശില സെപ്റ്റംബർ 21ന് സ്ഥാപിക്കുമെന്ന് അസം മുഖ്യമന്ത്രി ഹിമന്ത ബിശ്വ ശർമ്മ അറിയിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ നിർണായക ബഹിരാകാശ ആസ്തികളുടെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനും ഭ്രമണപഥത്തിലുള്ള വസ്തുക്കളെ സ്വതന്ത്രമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ Space Situational Awareness ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നതിലെ പ്രധാന ഘട്ടമാണ് ചന്ദ്രാപൂർ കേന്ദ്രം.
എന്താണ് Project NETRA?
ബഹിരാകാശത്ത് ഭൂമിയെ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്ന വസ്തുക്കളെ കണ്ടെത്താനും അവയുടെ ഭ്രമണപഥം നിരീക്ഷിക്കാനും വിശകലനം ചെയ്യാനുമായി ഐഎസ്ആർഒ വികസിപ്പിക്കുന്ന സംവിധാനമാണ് NETRA.
റഡാറുകൾ, ഒപ്റ്റിക്കൽ ടെലിസ്കോപ്പുകൾ, ഡാറ്റാ പ്രോസസ്സിങ് സംവിധാനങ്ങൾ, കേന്ദ്രീകൃത നിയന്ത്രണ സംവിധാനം എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് ഈ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല വികസിപ്പിക്കുന്നത്.
ഭൂമിക്കു സമീപമുള്ള Low Earth Orbit മുതൽ ദൂരെയുള്ള Geostationary Orbit വരെയുള്ള മേഖലകളിലെ ഉപഗ്രഹങ്ങളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും ബഹിരാകാശ മാലിന്യങ്ങളും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വന്തം അടിസ്ഥാനസൗകര്യം വികസിപ്പിക്കുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
എന്തിനാണ് ബഹിരാകാശത്തെ ഇങ്ങനെ നിരീക്ഷിക്കുന്നത്?
ബഹിരാകാശത്ത് പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ മാത്രമല്ല സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഉപയോഗം അവസാനിച്ച ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, റോക്കറ്റ് ഭാഗങ്ങൾ, കൂട്ടിയിടികളിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട ചെറു അവശിഷ്ടങ്ങൾ തുടങ്ങി വലിയൊരു കൂട്ടം മനുഷ്യനിർമിത വസ്തുക്കൾ ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്നുണ്ട്.
ഇവയുടെ ഭ്രമണപഥം പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു ഉപഗ്രഹത്തിന്റെ പാതയുമായി അപകടകരമായി അടുത്തെത്തിയാൽ അത് മുൻകൂട്ടി തിരിച്ചറിയേണ്ടത് നിർണായകമാണ്. ഇതിനെയാണ് Space Situational Awareness അഥവാ SSA പ്രധാനമായും സഹായിക്കുന്നത്.
ഒരു ഇന്ത്യൻ ഉപഗ്രഹത്തിന് സമീപത്തേക്ക് മറ്റൊരു വസ്തു എത്താനുള്ള സാധ്യത പരിശോധിക്കുക, അപകടകരമായ സാഹചര്യമുണ്ടെങ്കിൽ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുക, ആവശ്യമെങ്കിൽ collision avoidance manoeuvre ആസൂത്രണം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുക, പ്രവർത്തനം അവസാനിച്ച ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെയും റോക്കറ്റ് ഭാഗങ്ങളുടെയും അന്തരീക്ഷത്തിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവരവ് പ്രവചിക്കുക തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഐഎസ്ആർഒയുടെ SSA സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ചന്ദ്രാപൂരിലെ റഡാർ
ഐഎസ്ആർഒയുടെ 2025-26 വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം NETRA റഡാറിനായി അസമിലെ ചന്ദ്രാപൂരിൽ 67 ഏക്കർ ഭൂമിയാണ് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഭൂമി കൈമാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട Memorandum of Transfer 2023 നവംബറിൽ നടപ്പാക്കിയതായും ഭൂമിയുടെ അന്തിമ രജിസ്ട്രേഷൻ 2025 നവംബർ 7ന് പൂർത്തിയായതായും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
NETRAയുടെ ഭാഗമായി വികസിപ്പിക്കുന്ന indigenous phased-array space-object tracking radarന്റെ രൂപകൽപ്പന വിപുലമായ പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷം ദേശീയതല വിദഗ്ധ സമിതി അംഗീകരിച്ചതായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
2025 ഏപ്രിലിൽ ഐഎസ്ആർഒ ചെയർമാൻ ഡോ. വി. നാരായണൻ ചന്ദ്രാപൂരിൽ NETRA പദ്ധതിക്കായി കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലവും സന്ദർശിച്ചിരുന്നു.
റഡാർ മാത്രം അല്ല, ഒരു വലിയ നിരീക്ഷണ ശൃംഖല
NETRA ഒരു റഡാർ കേന്ദ്രത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്ന പദ്ധതിയല്ല.
ലഡാക്കിലെ ഹാൻലെയിൽ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ആസ്ട്രോഫിസിക്സുമായി സഹകരിച്ച് NETRAയുടെ optical telescope സ്ഥാപിക്കുന്ന പ്രവർത്തനവും പുരോഗമിക്കുകയാണ്.
അതേസമയം, ബെംഗളൂരുവിലെ പീന്യയിലുള്ള ISTRAC ക്യാമ്പസിൽ ISRO SSA Control Centre പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. NETRAയുടെ വിവിധ നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും ഭ്രമണപഥ നിർണയം, ബഹിരാകാശ വസ്തുക്കളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കൽ, കൂട്ടിയിടി സാധ്യതാ വിശകലനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്ന കേന്ദ്രമാണ് ഇത്.
ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ Multi-Object Tracking Radar (MOTR) സംവിധാനവും ആവശ്യാനുസരണം ബഹിരാകാശ വസ്തുക്കളുടെ നിരീക്ഷണത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇതോടെ ചന്ദ്രാപൂരിലെ റഡാർ, ഹാൻലെയിലെ optical telescope, നിലവിലുള്ള മറ്റ് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ബെംഗളൂരുവിലെ നിയന്ത്രണ കേന്ദ്രം എന്നിവ ചേർന്ന് ഇന്ത്യയുടെ ബഹിരാകാശ നിരീക്ഷണ ശേഷിയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ശൃംഖലയായി NETRA വികസിക്കുന്നു.
₹509.01 കോടി അനുവദിച്ച പദ്ധതി
കേന്ദ്ര സർക്കാർ ലോക്സഭയിൽ നൽകിയ വിവരപ്രകാരം Project NETRAയ്ക്ക് അനുവദിച്ച ആകെ ചെലവ് ₹509.01 കോടി ആണ്.
2026 ഫെബ്രുവരി വരെയുള്ള കണക്കനുസരിച്ച് പദ്ധതിക്കായി ₹67.77 കോടി ചെലവഴിച്ചതായും സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
NETRAയുടെ കീഴിലുള്ള SSA Control Centre നിലവിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമാണെന്നും collision avoidance വിലയിരുത്തൽ, ബഹിരാകാശ വസ്തുക്കളുടെ അന്തരീക്ഷ പുനഃപ്രവേശന പ്രവചനം, ട്രാക്കിങ് ഡാറ്റയുടെ വിശകലനം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവിടെ നടക്കുന്നതായും കേന്ദ്ര സർക്കാർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
എന്തുകൊണ്ട് സ്വന്തം നിരീക്ഷണ ശേഷി പ്രധാനമാണ്?
ഉപഗ്രഹങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് ഇന്ന് വാർത്താവിനിമയം, കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണം, നാവിഗേഷൻ, ദുരന്തനിവാരണം, ഭൂപരിശോധന തുടങ്ങി നിരവധി നിർണായക സേവനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
അതേസമയം ബഹിരാകാശത്തിലേക്കുള്ള വിക്ഷേപണങ്ങളുടെ എണ്ണവും ഉപഗ്രഹങ്ങളുടെ എണ്ണവും വർധിക്കുന്നതിനൊപ്പം ഭൂമിയുടെ ഭ്രമണപഥത്തിലെ തിരക്കും വർധിക്കുകയാണ്.
അതിനാൽ ഇന്ത്യയുടെ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ബഹിരാകാശ സാഹചര്യത്തെ സ്വതന്ത്രമായി നിരീക്ഷിക്കാനും അപകടസാധ്യതകൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയാനും കഴിയുന്ന സ്വന്തം നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുണ്ട്.
ഐഎസ്ആർഒയുടെ വിലയിരുത്തലിൽ Space Situational Awareness സുരക്ഷിതവും സുസ്ഥിരവുമായ ബഹിരാകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രധാന ഘടകമാണ്.
ബഹിരാകാശത്തെ നോക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ കണ്ണുകൾ
ചന്ദ്രാപൂരിൽ ഉയരുന്ന റഡാർ കേന്ദ്രം ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട ഗവേഷണ സൗകര്യം മാത്രമല്ല. ഭൂമിയെ ചുറ്റുന്ന തിരക്കേറിയ ഭ്രമണപഥ പരിസ്ഥിതിയെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ഇന്ത്യ നിർമ്മിക്കുന്ന വലിയ ശൃംഖലയിലെ പ്രധാന കണ്ണിയാണ് അത്.
ഒരു ഉപഗ്രഹം വിക്ഷേപിക്കുന്നതോടെ അതിന്റെ ദൗത്യം അവസാനിക്കുന്നില്ല. അതിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള ബഹിരാകാശം എത്ര സുരക്ഷിതമാണ്, സമീപത്തുകൂടി എന്തൊക്കെ വസ്തുക്കൾ കടന്നുപോകുന്നു, അപകടകരമായ കൂട്ടിയിടിക്ക് സാധ്യതയുണ്ടോ എന്നതും തുടർച്ചയായി അറിയേണ്ടതുണ്ട്.
ആ ആവശ്യത്തിനുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം നിരീക്ഷണ ശേഷിയാണ് Project NETRA കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.
