മാനവരാശി കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഗാസ യുദ്ധത്തിന് രണ്ടാണ്ട് തികയുകയാണ് ഒക്ടോബർ 7ന്.
2023 ഒക്ടോബർ 7ന് ഹമാസ് നടത്തിയ മിന്നലാക്രമണത്തോടെയാണ് ഗാസ യുദ്ധം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഹമാസും മറ്റ് പലസ്തീൻ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകളും ഇസ്രായേലിൻ്റെ തെക്കൻ മേഖലകളിലേക്ക് അതിക്രമിച്ച് കയറി ആക്രമണം നടത്തുകയും,1,200ഓളം പേരെ കൊല്ലുകയും 250ൽ അധികം പേരെ ബന്ദികളാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് മറുപടിയായി ഇസ്രായേൽ പ്രഖ്യാപിച്ച സൈനിക നടപടികളാണ് കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷമായി തുടരുന്നത്.
കനത്ത വ്യോമാക്രമണങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇസ്രയേൽ സൈന്യം കരമാർഗം ഗാസ മുനമ്പിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ഗാസയുടെ വടക്കൻ മേഖല പ്രത്യേകിച്ച് ഗാസ സിറ്റി ഇസ്രയേലിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായി. വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി രോഗങ്ങൾ, പട്ടിണി, കുടിവെള്ളത്തിൻ്റെയും വൈദ്യുതിയുടെയും അഭാവം എന്നിവ കാരണം ഗാസ ഭീകരമായ മാനുഷിക ദുരന്തത്തിനാണ് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. പലസ്തീൻ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും വടക്ക് നിന്ന് തെക്കൻ ഗാസയിലെ റഫയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കുട്ടികൾ അംഗഭംഗം സംഭവിച്ച പ്രദേശമായി ഗാസ മാറി.
ഖത്തർ, ഈജിപ്ത്, യു.എസ്. എന്നിവയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നിരവധി വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകൾ നടന്നു. ബന്ദി കൈമാറ്റങ്ങൾ ഒഴികെ, ശാശ്വത സമാധാനം കൊണ്ടുവരാൻ ഈ ചർച്ചയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. യുദ്ധം നീണ്ടുപോയതോടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായി. ബന്ദികളെ മോചിപ്പിക്കുന്നതിൻ്റെ ഭാഗമായി ഹമാസുമായി ഒരു കരാറുണ്ടാകാത്തതിനെത്തുടർന്ന്, ഇസ്രായേൽ റഫായിലും കരയാക്രമണം ആരംഭിച്ചു. ഇവിടെ അഭയം തേടിയിരുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പലസ്തീനികൾ വീണ്ടും പലായനം ചെയ്യേണ്ടി വന്നു.
ആദ്യ ദിവസങ്ങളിൽ ഇസ്രായേൽ ഗാസയ്ക്ക് നേരെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള കനത്ത വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. ഇത് ഗാസയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ തകർക്കുകയും വൻതോതിൽ പലസ്തീനികളുടെ മരണത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
ഒക്ടോബർ അവസാനത്തോടെ ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ഗാസ മുനമ്പിൻ്റെ വടക്കൻ മേഖലയിലേക്ക് കരമാർഗം പ്രവേശിച്ചു. ഹമാസിൻ്റെ തുരങ്കശൃംഖലകൾ നശിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ഖത്തർ, ഈജിപ്ത്, യു.എസ്. എന്നിവയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഒരാഴ്ച നീണ്ട താത്കാലിക വെടിനിർത്തലുണ്ടായി. ഇതിൽ ഹമാസ് ചില ഇസ്രായേലി ബന്ദികളെ വിട്ടയക്കുകയും പകരം ഇസ്രായേൽ പലസ്തീൻ തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
വെടിനിർത്തലിന് ശേഷം യുദ്ധം പുനരാരംഭിക്കുകയും ഇസ്രായേൽ സൈന്യം ഖാൻ യൂനിസ് പോലുള്ള പ്രധാന നഗരങ്ങളിലേക്ക് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗാസയിലെ ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും അഭയം തേടി റഫയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തതോടെ അവിടെ ജനസാന്ദ്രത അനിയന്ത്രിതമായി വർദ്ധിച്ചു. ഭക്ഷണത്തിൻ്റെയും വെള്ളത്തിൻ്റെയും മരുന്നുകളുടെയും കടുത്ത ക്ഷാമം കാരണം ഗാസയിൽ പട്ടിണി മരണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. മരണനിരക്ക് വർദ്ധിച്ചതോടെ ഇസ്രായേലിനുമേൽ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ശക്തമായ സമ്മർദ്ദം ഉയർന്നു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലും അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയിലും ഇസ്രായേലിനെതിരെ കേസുകൾ വന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര മുന്നറിയിപ്പുകൾ അവഗണിച്ച്, 2024 മെയ് മാസത്തിൽ ഇസ്രായേൽ സൈന്യം റഫാ ക്രോസിംഗിൻ്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കുകയും റഫായിൽ ആക്രമണം തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇത് മാനുഷിക സഹായം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും കൂടുതൽ കൂട്ടപ്പലായനത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു.
രണ്ട് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ, ഗാസ മുനമ്പിൻ്റെ 75 ശതമാനം പ്രദേശവും തകർന്നു. പതിനായിരക്കണക്കിന് പലസ്തീനികൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഒന്നര ലക്ഷത്തിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഹമാസിനെ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിൽ ഇസ്രയേൽ പരാജയപ്പെട്ടു.
നിലവിലെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനായി മുൻ യുഎസ് പ്രസിഡൻ്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് അടുത്തിടെ 20 ഇന സമാധാന പദ്ധതി മുന്നോട്ട് വെച്ചിരുന്നു. ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ പിൻമാറ്റത്തിലൂടെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക. ഇസ്രായേൽ കരാർ അംഗീകരിച്ച് 72 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ എല്ലാ ബന്ദികളെയും മോചിപ്പിക്കണം. ഗാസയുടെ പുനർവികസനം നടത്തുക. സമാധാനപരമായ ഭാവിയ്ക്ക് ഹമാസ് അംഗങ്ങൾക്ക് പൊതുമാപ്പ് നൽകും, അവർക്ക് ഗാസ വിട്ടുപോകാൻ സൗകര്യമൊരുക്കും. സഹായവിതരണവും സുരക്ഷയും അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷാ സേനയുടെ (ISF) നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കും. ഇവയാണ് ട്രംപ് മുന്നോട്ടുവച്ച കരാറിന്റെ സംക്ഷിപ്തം.
ട്രംപിൻ്റെ 20 ഇന പദ്ധതി, ഗാസ യുദ്ധത്തിന് അടിയന്തിരമായി ഒരു താൽക്കാലിക വിരാമം നൽകാനും ബന്ദികളുടെ മോചനം ഉറപ്പാക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, ഹമാസിനെ പൂർണ്ണമായി പുറത്താക്കുകയും, പലസ്തീൻ പ്രശ്നത്തിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയപരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യാത്തപക്ഷം, ഈ പദ്ധതിക്ക് ഗാസയ്ക്ക് ശാശ്വതമായ സമാധാനം നൽകാൻ കഴിയില്ല. മേഖലയിലെ സമാധാനം ഇരുപക്ഷത്തിൻ്റെയും വിട്ടുവീഴ്ചാ മനോഭാവത്തെയും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിൻ്റെ ശക്തമായ ഇടപെടലിനെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
ഗാസയുടെ യുദ്ധാനന്തര ഭരണം, പുനർനിർമ്മാണം, ശേഷിക്കുന്ന ബന്ദികളുടെ മോചനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഇസ്രായേൽ സർക്കാരിനുള്ളിൽ പോലും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. നിലവിലെ സ്ഥിതി അനുസരിച്ച്, സംഘർഷം ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്. പതിറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ പ്രശ്നത്തിന് രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം കാണാതെ ഗാസയിൽ ശാശ്വത സമാധാനം ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്.
മൂന്ന് വർഷം പിന്നിടുമ്പോൾ, ഗാസ മുനമ്പിൻ്റെ ഭൂരിഭാഗം കെട്ടിടങ്ങളും തകർന്നു, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നശിച്ചു. ആയിരക്കണക്കിന് പലസ്തീനികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഹമാസ് ഇപ്പോഴും പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ബന്ദികളുടെ കൈമാറ്റവും ഗാസയുടെ യുദ്ധാനന്തര ഭാവിയും ഇപ്പോഴും വലിയ ചോദ്യചിഹ്നമായി തുടരുകയാണ്.
